सोमबार, ०८ भदौ २०८३
सोमबार, ०८ भदौ २०८३ · राजनीति
काठमाडौं, भदौ ८ । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले राजधानीमा आयोजित एक सार्वजनिक कार्यक्रममा कम्युनिस्ट आन्दोलन रक्षात्मक हुनुको मूल कारण केवल सरकार निर्माण र परिवर्तनमा मात्रै केन्द्रित हुनु रहेको बताएका छन्। उनले सत्ताको खेलबाट माथि उठेर अबको सहकार्यलाई नयाँ आन्दोलनको सृष्टिका रूपमा अगाडि बढाउनुपर्ने दाबी गरे। तर, राजनीतिक विश्लेषकहरू र प्राप्त समाचार टिप्पणीले दाहालको यो अभिव्यक्तिलाई सिद्धान्त र व्यवहारबीचको गहिरो विरोधाभासका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
मञ्चबाट क्रान्ति, उत्पीडित वर्गको मुक्ति र आत्मसमीक्षाका भावुक उद्घोषहरू दोहोर्याइए तापनि पर्दापछाडि भने संघ तथा प्रदेश सरकारहरूमा मन्त्रालयको भागबण्डा, सत्ता समीकरण मिलाउन र आफ्नै नेता-कार्यकर्तालाई पद दिलाउन गुप्त राजनीतिक सौदाबाजी कायमै रहनुले कम्युनिस्ट नैतिकतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। प्रचण्डले शान्ति प्रक्रियामा आएदेखि नै ‘हामी बिग्रियौँ’ वा ‘हामीमा बुर्जुवा संसदीय विलासिता पस्यो’ भन्दै पटक-पटक सार्वजनिक रूपमा गल्ती स्वीकार्ने गरे तापनि सत्ताबाट बाहिरिनासाथ पुनः ‘जनता र वर्ग संघर्ष’ को दुहाई दिने दोहोरो चरित्र देखाउँदै आएका छन्। माक्र्स, लेलिन, माओ, हो चि मिन्ह र देङ सियाओपिङ जस्ता ऐतिहासिक कम्युनिस्ट नेताहरूले आफ्ना गल्तीहरू स्वीकार गरी व्यवहारमै निर्मम सुधार गरेर आन्दोलनलाई अघि बढाएका दृष्टान्तहरू प्रस्तुत गर्दै, लेखमा नेपालका कम्युनिस्ट नेताहरूमा भने गल्ती स्वीकार्ने नाटक गर्ने तर व्यवहारमा तिनै गल्ती दोहोर्याउने ‘निम्न-पुँजीवादी अवसरवाद’ हावी भएको टिप्पणी गरिएको छ।
त्यसैगरी, एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको स्वैच्छिक कार्यशैली, मदन भण्डारीको ‘जबज’ सिद्धान्तको संसदीय चुनाव जित्ने भर्याङका रूपमा भएको बुर्जुवाकरण, डा. बाबुराम भट्टराईको माक्र्सवाद परित्यागपछिको अलमल तथा अन्य कम्युनिस्ट घटकहरूको जडसूत्रवाद र अवसरवादले सिङ्गो आन्दोलनलाई सैद्धान्तिक रूपमा पङ्गु बनाएको विश्लेषण गरिएको छ। दलाल पुँजीवाद, ठेकेदार र बिचौलियाहरूसँगको अपवित्र गठबन्धनका कारण कम्युनिस्ट नेतृत्व सर्वहारा वर्गबाट पूर्णतया टाढिँदै गएको छ।निष्कर्षमा, यदि नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई साँच्चिकै पुनर्गठित गर्ने हो भने केवल मञ्चबाट गल्ती स्वीकार्ने भाषणबाजी बन्द गरी, सत्ताको अस्वस्थ खेलबाट अलग रहेर नेता-कार्यकर्ताहरूलाई श्रम र उत्पादनमा जोड्दै व्यवहारमै आमूल रूपान्तरण गर्नुपर्ने अनिवार्यता औँल्याइएको छ। अन्यथा, इतिहासको निर्मम नियमले यस्ता अवसरवादी प्रवृत्तिलाई फोहोरको डङ्गुरमा मिल्काइदिने चेतावनी दिइएको छ। -अनुपम भटट्राई/न्युज एजेन्सी नेपाल