‘हरे कृष्ण’को गुञ्जनले कृष्णमय बन्यो पाटन (तस्बिरसहित)

ललितपुर, भदौ, १९ ।  आज भाद्र कृष्ण अष्टमी अर्थात जगत्का पालनकर्ता भगवान श्रीकृष्णको शुभ जन्मोत्सव ‘श्रीकृष्ण जन्माष्टमी’ पर्व । यस पावन अवसरमा ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक नगरी पाटन (ललितपुर) स्थित प्रसिद्ध २१ गजुरयुक्त शिखर शैलीको कृष्ण मन्दिर परिसरमा आज बिहानैदेखि अभूतपूर्व धार्मिक रौनक र लाखौँ श्रद्धालु भक्तजनको विशाल मानवसागर उर्लिएको छ । बिहान झिसमिसेदेखि नै मन्दिरका चारैतिर भक्तजनहरूको लामो लाम लागेको छ । हातमा जल, बेलपत्र, तुलसीको मञ्जरी, फलफूल, पहेँलो र रातो वस्त्र, नरिवल तथा भगवान श्रीकृष्णको प्रिय मयूरको प्वाँख लिएर घण्टौँसम्म धैर्यपूर्वक पंक्तिवद्ध भएका श्रद्धालुहरू ‘हरे राम हरे कृष्ण, कृष्ण कृष्ण हरे हरे’ को मधुर संकीर्तनमा मग्न देखिन्छन् ।
१७ औँ शताब्दीमा तत्कालीन धर्मपरायण मल्ल राजा सिद्धिनरसिंह मल्लले निर्माण गर्न लगाएको ढुङ्गैढुङ्गाको यो मन्दिर नेपालको प्रस्तर कलाको सर्वोच्च शिखर मानिन्छ । मन्दिरको बाहिरी भित्ता तथा दलिनहरूमा महाभारत र रामायणका प्रेरक प्रसंगहरू कुँदिएका छन् । वर्षमा केवल आजकै दिन मन्दिरको माथिल्लो तल्लासम्म सर्वसाधारणलाई प्रवेश दिइने भएकाले पनि यहाँ दर्शनार्थीको विशेष ओइरो लाग्ने गर्दछ । मन्दिरको अगाडि अग्लो स्तम्भमा हात जोडेर बसेका गरुडको मूर्ति र मन्दिरको प्रवेशद्वारमा रहेका प्रस्तर सिंहहरूले पाटन दरबार क्षेत्रको ऐतिहासिक गरिमालाई थप उँचो बनाएका छन् । भक्तजनहरू सिँढी चढेर दोस्रो तल्लाको बार्दलीबाट परिक्रमा गर्दै श्रद्धा सुमन अर्पण गरिरहेका छन् । 
यसपटकको जन्माष्टमीमा सबैभन्दा मनमोहक दृश्य साना बालबालिकाको देखिएको छ । अभिभावकहरूले आफ्ना नानीबाबुहरूलाई कान्हा (बालकृष्ण) र राधाको स्वरूपमा अत्यन्त आकर्षक ढङ्गले सजाएर ल्याएका छन् । शिरमा मयूरको प्वाँख अंकित मुकुट, पहेँलो पीताम्बर, गलामा मोतीका माला र हातमा बाँसुरी लिएका साना बालबालिकालाई देख्दा द्वापरयुगको गोकुल र वृन्दावन पाटनमै ओर्लिएको भान हुन्थ्यो । स्थानीय चोक र मन्दिर परिसरमा कुशल कलाकारहरूले बालबालिकाको निधार र गालामा कुचीको सहायताले कलात्मक गोपीचन्दन, टीका र मयूरको बुट्टा कोरिरहेको दृश्यले दर्शनार्थीहरूको ध्यान तानेको थियो । त्यस्तै, फूल र केराका पातहरूले सिँगारिएको सुन्दर डोली (झुला) मा विराजमान गराइएका सजीव राधा–कृष्ण रूपी बालबालिका र अष्टधातुका लड्डू गोपाललाई श्रद्धालुहरूले श्रद्धापूर्वक झुला हल्लाउँदै ढोगिरहेका थिए । 
पाटन दरबार क्षेत्रभरि आज बाँसुरीको सुमधुर धुन गुञ्जायमान छ । विभिन्न कलात्मक बुट्टा भरिएका बाँसुरीहरूलाई आकर्षक छत्र बनाएर विक्री गरिरहेका व्यापारीहरू वरिपरि बालबालिका र युवाहरूको भीड देखिन्छ । प्रायः प्रत्येक भक्तजनको हातमा फर्फराइरहेका मयूरका प्वाँखहरूले मङ्गल बजारको आकाशलाई नै निलो र हरियो रङ्गको आध्यात्मिक आभाले रङ्ग्याइदिएको छ । द्वापरयुगमा अधर्म र अन्यायको नाश गरी धर्मको संस्थापना गर्न अवतार लिनुभएका भगवान श्रीकृष्णको जन्मजयन्तीले हामी सबैलाई सत्य, निष्काम कर्म र प्रेमको मार्गमा लाग्ने प्रेरणा दिन्छ । पाटनको कृष्ण मन्दिरमा देखिएको यो अनुपम आस्था र सांस्कृतिक उल्लासले हाम्रो समृद्ध धार्मिक परम्परा, सामाजिक एकता र आपसी सद्भावलाई अझ प्रगाढ बनाएको छ ।

 तस्बिरहरुः अनुप प्रधान, न्युज एजेन्सी नेपाल