नेपाली सम्पदादेखि भविष्यवादी फेसनसम्म : एनसीएफटीको २१ औँ स्नातक फेसन शो ‘अनन्तरूप वितानम्’ सम्पन्न

काठमाडौं, असोज २६ । नेपाली पुख्र्यौली शिल्प, सांस्कृतिक विविधता, आध्यात्मिक चेतना र भविष्यवादी कल्पनालाई समकालीन फेसनसँग जोड्दै नमुना कलेज अफ फेसन टेक्नोलोजी (एनसीएफटी) ले आफ्नो २१ औँ स्नातक फेसन शो ‘अनन्तरूपवितानम्’ भव्य रूपमा प्रस्तुत गरेको छ । पुल्चोकस्थित द प्लाजामा आयोजित फेसन शोले नेपाली सम्पदालाई आधुनिक डिजाइन, दिगोपन र प्रविधिको माध्यमबाट पुनव्र्याख्या गर्दै परम्परा र भविष्यबीचको सिर्जनात्मक सम्बन्ध उजागर गरेको हो । 

५४ स्नातक डिजाइनरका सिर्जना, छवटा फेसन सङ्ग्रह र छवटा सिर्जनात्मक उत्कृष्ट कृतिसहित आयोजित कार्यक्रमले विद्यार्थीको शैक्षिक उपलब्धिलाई व्यावसायिक फेसन अभ्याससँग जोडेको थियो । मन्दिरका स्थापत्य, पौभा कला, परम्परागत आभूषण, कृषि संस्कृति, हिमाली जीवनशैली, देवीशक्ति तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट प्रेरित भविष्यवादी परिकल्पनासम्मका विषयले नेपाली पहिचानलाई विविध आयाममा प्रस्तुत गरेका थिए ।

अनन्तरूपवितानम्’ ले सौन्दर्य, संस्कृति, पहिचान र सिर्जनशीलताका अनन्त सम्भावनालाई अभिव्यक्त गर्दै सम्पदा विगतको स्मृतिमा सीमित नरही प्रत्येक पुस्ताले नयाँ अर्थ र स्वरूप प्रदान गर्न सक्ने जीवन्त सिर्जनात्मक स्रोत भएको सन्देश दिएको छ ।

फेसन शोको पहिलो सङ्ग्रह ‘फोज्र्ड बाइ हेरिटेज’ले नेपाली पुख्र्यौली शिल्पलाई आधुनिक वैभवसँग जोडेको थियो। पौभा कला, नेपाली मन्दिरका काष्ठकला, परम्परागत बुनाइ, पित्तलको शिल्प र पवित्र स्थापत्यबाट प्रेरित यस सङ्ग्रहमा सिन्दूरी रातो, कालो र सुनौलो रङ, वास्तुशिल्पीय बोडिस तथा नक्काशीप्रेरित संरचना प्रयोग गरिएको थियो । नैन्सी श्रेष्ठ, एन्जेला चौधरी, सुष्मा अधिकारी, राधा श्रेष्ठ, आदित्य थापालिया, प्रतिभा कँडेल, कुसुम परियार र रुसाना ल्वागुनले तयार पारेको यस सङ्ग्रहले ऐतिहासिक कलालाई समकालीन कुट्युरमा रूपान्तरण गरेको थियो । 

दोस्रो सङ्ग्रह ‘टेरा सूत्र: थ्रेड्स अफ रिजेनेरेसन’ले कृषि संस्कृति र वातावरणीय दिगोपनलाई फेसनको केन्द्रमा राखेको थियो। धान, गहुँ, मकै, चिया, कोदो, सिँढीदार खेत तथा परम्परागत कृषि औजारबाट प्रेरित सिर्जनामा मोड्युलर सिल्हुट, बहुउपयोगी पहिरन र सामग्रीको विवेकपूर्ण प्रयोगलाई प्राथमिकता दिइएको थियो। ईशा केसी, वर्षा शाही, स्वस्तिका भारी, दीपिका चौधरी, रोजाना शाक्य, अस्मिता आङ्बाङ, यमुना गुरुङ, सुहाङ्मा लिम्बू र सजिना खत्रीले कृषि र ग्रामीण जीवनलाई दिगो डिजाइनको प्रेरणाका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए ।

तेस्रो सङ्ग्रह ‘नेपालीज गिल्टेड स्पाइन’ ले नेपाली समाजका विभिन्न समुदायका परम्परागत गहनालाई आधुनिक फेसनमा पुनःव्याख्या गरेको थियो । मगर, तामाङ, नेवार, मधेसी, शेर्पा, ब्राह्मण, थारू, गुरुङ र राई समुदायका आभूषणबाट प्रेरित यस सङ्ग्रहमा मेरुदण्डलाई शक्ति, निरन्तरता र सांस्कृतिक पहिचानको रूपक बनाइएको थियो । आधुनिक सिल्हुट, ढाका कपडा र जीवन्त रङको संयोजनमार्फत परम्परागत अलङ्कारलाई नयाँ स्वरूप दिइएको थियो । अर्चना चौधरी, गरिमा कुमारी कठरिया, अभिशा महर्जन, श्रीतिका शाक्य, आराधना गुप्ता, रेशु खत्री, सुबिना राउत, इसोदा नागरकोटी र कुसुम वाग्ले यस सङ्ग्रहका डिजाइनर थिए । 

चौथो सङ्ग्रह ‘द सेप अफ रिटर्निङ’ले हिमाली गोठालाहरूको मौसमी यात्रामार्फत मानिस, पशु, भूगोल र घरबीचको सम्बन्धलाई उजागर गरेको थियो। परम्परागत ऊन, वेट फेल्टिङ, निडल फेल्टिङ तथा प्रयोगात्मक कपडा प्रशोधन प्रविधिबाट तयार पारिएका मूर्तिकलात्मक सिल्हुटले हिमाली जीवनको अनुकूलन क्षमता र प्रकृतिसँगको सहअस्तित्वलाई अभिव्यक्त गरेका थिए। निशा गिरी, प्रतिमा बराइली, प्रवेशिका थाम्सुहाङ, निश्चल थापा, पेमा शेर्पा, ज्योति गुरुङ, हाङ्दिमा हाङ्मा राई, प्रिनिता पुन मगर र रस्ना भुजुको सिर्जनाले परम्परागत ज्ञानलाई समकालीन डिजाइनसँग जोडेका थिए ।

पाँचौँ सङ्ग्रह ‘अभय–शक्ति ः निर्भयताको सामथ्र्य’ नवदुर्गा र देवी लक्ष्मीबाट प्रेरित थियो। साहस, संरक्षण, समृद्धि र सौन्दर्यलाई समकालीन पहिरनमा रूपान्तरण गरिएको यस सङ्ग्रहमा योद्धाको कवचप्रेरित संरचना, मूर्तिकलात्मक अवयव, विलासी सामग्री र प्रवाहमय सिल्हुट प्रयोग गरिएको थियो । रिया भण्डारी, ग्रेस राजलक्ष्मी बराल, श्रेया तिम्सिना, राजीव अधिकारी, कुमारी माया सारु मगर, सिमरन फाञ्जु, प्रणिता थापा मगर, अलिश रञ्जित, पूजा भण्डारी र कविता शाहले तयार पारेका सिर्जनाले नारीशक्तिलाई आत्मविश्वास, रूपान्तरण र सिर्जनात्मक नेतृत्वको प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए ।

अन्तिम सङ्ग्रह ‘कल्पसूत्र’ले नेपाली सांस्कृतिक जरा, हिमाली पहिचान, आध्यात्मिक प्रतीक र कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट प्रेरित भविष्यवादी कुट्युरलाई एउटै सिर्जनात्मक यात्रामा जोडेको थियो । प्रयोगात्मक सिल्हुट र नवीन संरचनामार्फत परम्परा तथा प्रविधिबीचको सम्भावित सम्बन्धलाई दृश्यात्मक रूप दिइएको थियो ।  परिशा बराम, निरजला वाइबा, आदित्य कौशल, ब्रिशा गुरुङ, सुरज भट्ट, ग्रिष्मा कार्की, दीक्षा श्रेष्ठ, रितिका मुश्यान र बन्दना सिंहले विकास गरेको यस सङ्ग्रहले सम्पदालाई नयाँ पुस्ताले निरन्तर नयाँ अर्थ र सम्भावना थप्दै अघि बढाउने जीवन्त शक्तिका रूपमा व्याख्या गरेको थियो । 

विद्यार्थीका सिर्जनाको मूल्याङ्कन प्राविधिक शिक्षा, फेसन डिजाइन, वस्त्र प्रविधि, शैक्षिक नेतृत्व तथा तयारी पोसाक उद्योगका अनुभवी व्यक्तित्वहरूले गरेका थिए । निर्णायक मण्डलमा प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद् (सीटीईभीटी) का पूर्व उपाध्यक्ष कुलबहादुर बस्नेत, नेसनल इन्स्टिच्युट अफ फेसन टेक्नोलोजी (निफ्ट), पटनाका निर्देशक कर्नेल राहुल शर्मा र गार्मेन्ट एसोसिएसन–नेपाल (जीएएन) का अध्यक्ष पशुपति देव पाण्डे सहभागी थिए ।
त्यसैगरी पद्मकन्या क्याम्पसकी प्रमुख प्रा. डा. जया प्रधान, फेसन शिक्षाविद् तथा व्यापार तथा निकासी प्रवद्र्धन केन्द्रका उपनिर्देशक राजेन्द्र सिंह, साखा ग्रुपका अध्यक्ष किरण प्रकाश साखा, कार्यक्रम आयोजक तथा सामाजिक एवं सांस्कृतिक अभियन्ता हेमा मानन्धर र बङ्गलादेशका वस्त्र प्रविधि विशेषज्ञ तथा उद्योग कार्यकारी डा. मोहम्मद कमरुज्जमान (डा. कमरुल) पनि निर्णायक मण्डलमा थिए । उनीहरूको सहभागिताले शैक्षिक प्रतिभा र उद्योगको व्यावसायिक अनुभवबीचको सम्बन्धलाई सुदृढ बनाएको थियो ।

एनसीएफटी फेसन क्याटलगको पाँचौँ संस्करण विमोचन
कार्यक्रममा एनसीएफटी फेसन क्याटलगको पाँचौँ संस्करण पनि विमोचन गरिएको थियो। नेपाल सरकारका श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री रामजी यादव, शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयका प्रमुख सल्लाहकार सिद्धि ब्यञ्जनकार, पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा. डा. सुजन बाबु मरहट्टा, रजिस्ट्रार प्रा. डा. पन्ना थापा, व्यवस्थापन सङ्कायका डिन प्रा. डा. उत्तमकुमार रेग्मी, परीक्षा नियन्त्रक प्रा. बलेन्दु हमाल, एनसीएफटीकी संस्थापक प्राचार्य ज्ञानी शोभा तुलाधार र उपप्राचार्य जीवेश्वरलाल श्रेष्ठले संयुक्त रूपमा क्याटलग विमोचन गरेका थिए । 

क्याटलगमा विद्यार्थीका सिर्जना, अनुसन्धान, डिजाइन अवधारणा, सामग्री छनोट र प्राविधिक प्रक्रियालाई अभिलेखित गरिएको छ । यसले रनवेमा प्रस्तुत पहिरनलाई दीर्घकालीन पोर्टफोलियोका रूपमा सुरक्षित गर्नुका साथै विद्यार्थीको सिर्जनात्मक विकास र व्यावसायिक पहिचानलाई अभिलेखित गर्ने उद्देश्य राखेको छ ।

व्यक्तित्वअनुसारको पहिरनमा पनि विद्यार्थीको सीप
विद्यार्थीको व्यावहारिक दक्षता मुख्य फेसन सङ्ग्रहमा मात्र सीमित थिएन । एनसीएफटीकी संस्थापक प्राचार्य ज्ञानी शोभा तुलाधरले रोजाना शाक्य र यमुना गुरुङले डिजाइन गरेको पहिरन धारण गरेकी थिइन् । 
त्यस्तै, कोरियोग्राफर रोजिन शाक्यले सुहाङ्मा लिम्बू, सुबिना राउत र रेशु खत्री क्षेत्रीले डिजाइन गरेका पहिरन लगाएका थिए भने महिला उद्घोषिका रुबिश्का श्रेष्ठका लागि दीक्षा श्रेष्ठ र यमुना गुरुङले पहिरन तयार पारेका थिए । यी सिर्जनाले व्यक्तिगत शैली, स्टाइलिङ तथा व्यक्तित्वअनुकूल वार्डरोब डिजाइनमा विद्यार्थीको सीप र व्यावहारिक दक्षता प्रदर्शन गरेका थिए ।

कोरियोग्राफी र संस्थागत सहकार्य
अन्तर्राष्ट्रिय फेसन कोरियोग्राफर तथा सञ्चारकर्मी रोजिन शाक्यको कोरियोग्राफीले रनवे प्रस्तुतिलाई सुसङ्गत गति, लय र नाटकीयता प्रदान गरेको थियो । कार्यक्रमको समन्वय श्रीतिका शाक्य, सुबिना राउत, अलिश रञ्जित र स्वस्तिका भारीले गरेका थिए ।

गार्मेन्ट एसोसिएसन–नेपाल (जीएएन) र अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन (आईएलओ) सँगको सहकार्यमा सम्पन्न कार्यक्रमलाई फ्लेक्सटेक्सले मुख्य प्रायोजन र रेड बुलले सहप्रायोजन गरेको थियो । एलआईएम कलेज, अमेरिकन ल्याङ्ग्वेज सेन्टर, एकेडेमी अफ आर्ट युनिभर्सिटी, डीआरजे डेनिम, सञ्जय टेक्सटाइल्स र न्यु महालक्ष्मी टेक्सटाइलले पनि सहयोग गरेका थिए ।
यस सहकार्यले फेसन शिक्षा, वस्त्र व्यवसाय र उद्योगबीचको सम्बन्धलाई उजागर गर्दै युवा डिजाइनरका लागि व्यावसायिक अवसर सिर्जना गर्न शैक्षिक संस्था तथा उद्योग क्षेत्रको साझेदारीको महत्त्व दर्शाएको थियो ।

सम्पदाको जगमा भविष्यको फेसन
एनसीएफटीको २१औँ स्नातक फेसन शो ‘अनन्तरूपवितानम्’ विद्यार्थीको शैक्षिक उपलब्धिको उत्सव मात्र नभई नेपाली सम्पदालाई समकालीन विश्व फेसनसँग जोड्ने सिर्जनात्मक प्रयासका रूपमा प्रस्तुत भएको छ । छ वटा फेसन सङ्ग्रहले पुख्र्यौली शिल्प, कृषि र दिगोपन, जातीय आभूषण, हिमाली जीवन, देवीशक्ति तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट प्रेरित भविष्यवादी कल्पनालाई एउटै सांस्कृतिक आख्यानमा समेटेका छन् । 
कार्यक्रमले परम्परा र आधुनिकता एकअर्काका विरोधी नभई परस्परलाई समृद्ध बनाउने शक्ति हुन् भन्ने सन्देश दिएको छ । यसको महत्त्व आकर्षक पहिरनमा मात्र सीमित नभई ती सिर्जनाले बोकेको इतिहास, पहिचान, आध्यात्मिकता, प्रकृतिप्रतिको संवेदना र भविष्यप्रतिको कल्पनामा पनि निहित छ ।

अनन्तरूप वितानम्’को मूल सन्देश स्पष्ट छ—सम्पदा विगतबाट प्राप्त भएर स्थिर रहने विरासत मात्र होइन, प्रत्येक पुस्ताले नयाँ अर्थ, स्वरूप र सम्भावना थप्दै भावी पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्ने जीवन्त सिर्जनात्मक ऊर्जा हो । नेपाली मौलिकताको जगमा नवप्रवर्तनको भविष्य निर्माण गर्ने यही दृष्टिकोणले एनसीएफटीको यस फेसन शोको पहिचान स्थापित गरेको छ ।