उपभोक्तालाई महँगीको मार, वैशाखमा मुद्रास्फीति ५.०४% पुग्यो, फलफूल र यातायातकाे उच्च मूल्यबृद्धि

काठमाडौं, जेठ २७ ।  नेपाली उपभोक्ताको भान्सामा महँगीको दबाब तीव्र रूपमा बढेको देखिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को वैशाख महिनाको आर्थिक तथा वित्तीय स्थिति प्रतिवेदनअनुसार वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति ५.०४ प्रतिशत पुगेको छ।अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यो दर मात्र २.७७ प्रतिशत थियो। यसले मात्र एक वर्षको अवधिमा बजारमा मूल्यवृद्धि  झन्डै दोब्बरले उकालो लागेको देखाउँछ।

 सेवा र दैनिक उपभोगका अन्य वस्तुको मूल्य पनि आकाशिएको छ। खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति ४.६३ प्रतिशत र गैर–खाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति ५.२६ प्रतिशत पुगेको छ।बजारमा सबैभन्दा ठूलो मार फलफूल र भान्साका अत्यावश्यक सामग्रीमा परेको छ:

• फलफूल: १८.६० प्रतिशत (सबैभन्दा बढी मूल्यवृद्धि)

• घ्यू तथा तेल: १३.९९ प्रतिशत

• तरकारी: ५.४० प्रतिशत

• माछा–मासु: ४.१६ प्रतिशत

तर अघिल्लो वर्षको तुलनामा दाल तथा गेडागुडीको मूल्य १.६७ प्रतिशत र मरिच, बेसार जस्ता मरमसलाको मूल्य भने ०.६५ प्रतिशतले घटेको छ। यात्रु र अभिभावकको खल्तीमा पनि महँगीले प्रत्यक्ष असर पारेको छ। विविध वस्तु तथा सेवाको मूल्य सूचकांकमा १९.९० प्रतिशतको बृद्धि देखिएको छ भने यातायात खर्च १५.३० प्रतिशतले बढेको छ। यसबाहेक शिक्षामा ५.५४ प्रतिशत, मदिराजन्य पेय पदार्थमा ४.७७ प्रतिशत र कपडा तथा जुत्ताचप्पलमा ४.७३ प्रतिशत मूल्यवृद्धि भएको छ। ग्रामीण क्षेत्रको तुलनामा सहरी क्षेत्रका बासिन्दा बढी मारमा परेका छन्। ग्रामीण क्षेत्रमा महँगी ४.३५ प्रतिशत रहँदा सहरी क्षेत्रमा यो ५.२९ प्रतिशत पुगेको छ।  क्षेत्रगत आधारमा तराई क्षेत्र सबैभन्दा महँगो देखिएको छ, जहाँ ५.५९ प्रतिशत मुद्रास्फीति छ। काठमाडौं उपत्यकामा ४.९० प्रतिशत, पहाडमा ४.७३ प्रतिशत र हिमालमा ३.७३ प्रतिशत मूल्यवृद्धि छ।

प्रदेशगत रूपमा महँगीको अवस्था 

उपभोक्ता बजार मात्र होइन, थोक बजारले पनि भविष्यमा महँगी अझै बढ्ने संकेत गरेको छ। वैशाखमा थोक मुद्रास्फीति ५.९६ प्रतिशत पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्ष ३.९५ प्रतिशत मात्र थियो।

विशेषगरी उद्योग र उत्पादनमा प्रयोग हुने मध्यवर्ती वस्तुको थोक मूल्य १५.५९ प्रतिशत र पुँजीगत वस्तुको ४.६१ प्रतिशतले बढेको छ। घर बनाउने सोचमा रहेकाहरूका लागि पनि निर्माण सामग्रीको थोक मूल्य सूचकांक २.४७ प्रतिशतले बढेको छ।

चालु आर्थिक वर्षको पहिलो १० महिनाको औसत मुद्रास्फीति २.६६ प्रतिशतमा सीमित छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यो ४.३९ प्रतिशत थियो। यसले वर्षभरिको औसत नियन्त्रणमा देखिए पनि पछिल्ला महिनाहरूमा महँगीको ग्राफ पुनः तीव्र गतिमा उकालो लाग्न थालेको देखाएको छ । सन् २०२६ अप्रिलमा भारतको उपभोक्ता मुद्रास्फीति ३.४८ प्रतिशत मात्र रहेको छ।

भारतको तुलनामा नेपालको मुद्रास्फीति (५.०४%) निकै उच्च हुनुले नेपाली नीति निर्माताहरूका लागि मूल्य स्थिरता कायम राख्न ठूलो चुनौती खडा गरिदिएको छ। खाद्यान्न, यातायात र सेवा क्षेत्रमा भइरहेको यो मूल्यवृद्धि तत्काल रोकिने संकेत देखिँदैन। यसले आगामी महिनाहरूमा सर्वसाधारणको जीवनयापन खर्च अझै बढाउनेछ। यसको सीधा र गम्भीर असर निश्चित आम्दानी भएका मध्यमवर्गीय तथा न्यून आय भएका परिवारहरूमा परिरहेको छ।